Gençlerbirliği aan de rand van de afgrond

Het gaat slecht met Gençlerbirliği, de grootste club uit de hoofdstad van Turkije. Bij velen in Nederland momenteel bekend als de werkgever van Moestafa El Kabir (ex-NEC). Met dertien punten staan ze in de degradatiezone met maar drie punten meer dan de onderste twee, daarmee is het de slechtste eerste seizoenshelft sinds 2001/2002. Destijds was de dramatische start een keerpunt voor de club, maar de vraag is of de club nu nog te redden is. Misschien wel, als de grote man uit het verleden afstand neemt van de club.

Ilhan Cavcav
De grote man waar ik op doel bij dit opleidingsinstituut is de heer Cavcav. De 80-jarige voorzitter van de club, die al sinds 1977 met de scepter zwaait, maakt er momenteel een potje van. Dit seizoen heeft Gençlerbirliği de buitenlandse pers alleen maar met ridicule berichten weten te bereiken. En daar is de voorzitter verantwoordelijk voor. De club heeft er in de eerste seizoenshelft maar liefst drie trainers doorheen gejaagd, met de laatste twee als ultieme dieptepunt: de in Nederland bekende Fuat Çapa had een dienstverband van een aantal uur en zijn opvolger Yilmaz Vural van maar liefst zes dagen. Dit kan natuurlijk niet zo verder. Maar hoe krijg je iemand van de troon die al 38 jaar de dienst uit maakt, en in het verleden ook nog met veel succes?

Ilhan Cavcav
Ilhan Cavcav

De twee slechtste seizoenen in de recente historie lijken qua start nogal op elkaar. Dit seizoen begon de Brit Stuart Baxter vol goede moed aan zijn avontuur in Ankara, in 2001 was het de Belg Walter Meeuws die zin had in een langdurig dienstverband in de Turkse hoofdstad. Beide trainers kwamen bedrogen uit, al speelde de voorzitter veertien jaar geleden geen paniekvoetbal. Erdogan Arica nam destijds de geplaagde ploeg van de Belgische oefenmeester over en herstelde goed na een stroeve start. Hij eindigde uiteindelijk op een nette achtste positie in de competitie. Opportunistisch als de voetbalwereld is, was de verwachting dat de club verder zou gaan met Arica. De voorzitter was toen echter nog een visionair en had de opvolger al lang en breed op de radar: Ersun Yanal, het Turkse wonder’kind’ in de selecte groep die het in Turkije tot trainer op het hoogste niveau had weten te schoppen.

 

Ersun Yanal
Ersun Yanal

Ersun Yanal
Yanal is een oefenmeester zonder voetbalverleden op het hoogste niveau, wat een unicum is in Turkije. Op 31-jarige leeftijd werd hem het tweede elftal van Denizilspor toevertrouwd. Via het tweede, periodes als assistent en ad interim kreeg hij op 37-jarige leeftijd de kans om als hoofdtrainer aan de slag te gaan bij Denizlispor. Dit deed hij voortreffelijk. Ankaragüçü zag het helemaal zitten in deze trainer van de toekomst. Een trainer die openstond voor andere aspecten dan de traditionele facetten in het voetbal. Hij tekende een voorcontract bij de hoofdstedelingen, tevens de aartsrivaal van Gençlerbirliği, dat kostte hem zijn baan bij het op dat moment goed draaiende Denizlispor. Bij Ankaragüçü verrichtte hij kleine mirakels. De club die met hangen en wurgen op het hoogste niveau was gebleven werd onder zijn bewind zesde in het eerste seizoen en in het tweede seizoen vierde. Ilhan Cavcav had het gezien, zijn toekomst lag bij aartsrivaal Gençlerbirliği.

De voorzitter van Gençlerbirliği, Cavcav, is voorzien van een scherp oog voor talent, zowel lokaal als internationaal. Je kan hem het best vergelijken met Riemer van der Velde. Zijn scoutingskwaliteiten vormden een ideale combinatie blijken met de tactisch sterke en aanvallend ingestelde trainer Ersun Yanal. Deze kocht wat getalenteerde Tukse jongens en plukte bovendien de beste spelers weg bij zijn oude werkgever Denizlispor. Onder hen de Egyptenaar Ahmed Hassan, de regisseur die later via Besiktas bij RSC Anderlecht zou belanden. Bij datzelfde Anderlecht werd Souleman Youla opgehaald, die in de spits van de succesploeg ging spelen. Youla staat momenteel onder contract bij Budapest Honved, maar zou bij geen van zijn latere clubs zo succesvol worden als in Ankara. Waar de spits van deze succesploeg was weggeplukt op jonge leeftijd. Souleman Youla, nog steeds actief voor Budapest Honved. Hij zou nog voor vele clubs spelen maar het werd nergens meer zo succesvol als in Ankara.

Vliegende start
In het eerste seizoen onder Yanal schoot de ploeg uit de startblokken, mede dankzij de basis die het voorgaande seizoen door voorganger Meeuws was gelegd. Gençlerbirliği was een frisse en aanvallende ploeg, die goed gebalanceerd was met begin-twintigers (iets wat je zelden ziet in Turkije) en eind-twintigers. Er was geen basiskracht van dertig jaar of ouder. De oudste speler was de 29-jarige Pool Tomasz Zdebel, die een jaar eerder samen met Filip Daems was overgekomen van het Belgische Lierse SK. Daems staat bekend als Belgische all-rounder die tien jaar lang onder contract stond bij Monchengladbach en zou in Ankara uitgroeien tot publiekslieveling. Yanal deed de finetuning van Meeuws’ geraamte. Zijn enige probleem was de pech dat Besiktas een fantastisch en Galatasaray een goed seizoen hadden. Toch verloor Gençlerbirliği in de wedstrijden tegen de traditionele Turkse top drie maar één keer, tegen de uiteindelijk kampioen Besiktas. Ook haalde de ploeg van Yanal de bekerfinale, maar daarin bleek Trabzonspor een maatje te groot. Gençlerbirliği eindigde in de competitie op een knappe derde plaats en had de harten van veel Turkse voetballiefhebbers veroverd.

De club deed er in de zomer voor het seizoen 2003 -2004 alles aan om de sterkhouders te behouden, maar dat lukte bij sommige spelers niet. De koning van het middenveld was niet meer te houden, Ahmed Hassan verruilde Ankara voor Istanbul en ging spelen voor kersverse kampioen Besiktas. De middenvelder had in zijn twee seizoenen in de hoofdstad maar liefst 31 keer gescoord, een aantal dat de spitsen Youla en Veysel niet konden bereiken. De plek van Hassan werd gevuld met het aantrekken van Josip Skoko, de Australiër kwam over van RC Genk. Van, wederom, Denizlispor kwam de talentvolle rechtsachter Ali Tandogan over en een andere belangrijke aankoop was spits Mustafa Özkan.

Europees succes
De ploeg die was beloond met een deelname aan de UEFA Cup had het in het begin van het seizoen zwaar met het overvolle programma. Met de wijsheid van het voorgaande seizoen dat een titel heel moeilijk is voor een ploeg buiten de traditionele top drie, werd de focus gelegd op het Europese voetbal. In de eerste ronde werd het Blackburn Rovers van Greamme Souness geloot. In de thuiswedstrijd werd het vreemdelingenlegioen uit Lancashire, met onder andere Friedel, Amoruso, Tugay, Emerton, Gresko, Babbel, Dino Baggio en Yorke en Cole, overdonderd door de ploeg van Yanal. De doelputen werden gemaakt door Skoko en tweemaal Youla, Ex-Feyenoorder Emerton deed nog wat terug. Met een 3-1 voorsprong ging de ploeg vol vertrouwen naar Blackburn. Onder leiding van Eric Braamhaar kwamen de Turken nooit in de problemen en met een knappe 1-1 werd de volgende ronde bereikt, waar Sporting op ze wachtte. Bij de Portugezen stonden namen als Liedson, Anderson Polga, Rochemback, Joao Pinto, Rui Jorge, Beto en de momenteel in Turkije actieve Custodio op het veld en in Ankara werd het 1-1. Geen beste uitgangspositie voor de return in Lissabon, dus. Vijf fantastisch minuten voor en vijf minuten na rust waren echter voldoende om de Portugezen te doen verbijsteren, met als resultaat 0-3 een historische overwinning op Portugese grond.

Parma

Parma was de volgende tegenstander die wachtte. Cesare Prandelli moest proberen het Parma van een aantal seizoenen ervoor, het Parma waar alle voetballiefhebbers van genoten, te herbouwen na het vertrek van alle grote spelers. Er werd nog één keer met geld gesmeten, voor een nieuwe keeper: Sebastien Frey. De Fransman kwam voor maar liefst 21 miljoen over van Inter, al had Parma ook wel wat te spenderen na de afgelopen drie zomers voor een kleine 300 miljoen verkocht te hebben. En dan te bedenken dat de club nu in de Serie D actief is wegens geldgebrek. In Italië wonnen de Turken verrassend door wederom een doelpunt van Skoko. Extra zuur voor Parma was dat juist miljoenenaankoop Frey ze de kop kostte tegen Gençlerbirliği. Hij ontving de rode kaart na het neerhalen van de doorgebroken Youla. De situatie was buiten de zestien meter, maar de Roemeense scheidsrechter wees naar de stip. De Belg Deams benutte de strafschop. Matteo Ferrari zou nog een eigen doelpunt maken en aanvallende rechtsacter Tandogan maakte het feest compleet met zijn 3-0. De derde ploeg van naam werd uitgeschakeld door deze in Europa onbekende Turkse ploeg en de interesse was getrokken.

In de vierde ronde wachtte het grote Valencia. De ploeg die vrij recent tweemaal in de Champions League-finale had gestaan. De ogen gingen richting Ankara voor de vierde ronde. Bij Valencia waren de echte smaakmakers van de Champions League-successen vertrokken, maar Rafa Benitez bleek een wonderdokter. Onder zijn leiding werd de club in 2002 kampioen, voor het eerst in 31 jaar. Ook in het seizoen 2003/2004 was hij op titelkoers in de competitie en in de UEFA cup had zijn elftal ook nog weinig tegenstand gekregen. AIK en Maccabi Haifa werden makkelijk opzij gezet. Turkije was bekende grond want in de derde ronde werd Besiktas verslagen, over twee wedstrijden werd het 5-2. Gençlerbirliği was de laatste Turkse hoop nadat Galatasaray was uitgeschakeld door Villareal en Gaziantepspor nipt verloor van AS Roma. Heel Turkije was dus met de hoofdstedelingen. Voor aanvang van de wedstrijd in Ankara vonden de aanslagen in Madrid plaats. De wedstrijden moesten (net als na de aanslagen in New York in 2001) gewoon doorgaan. Gençlerbirliği won met 1-0 dankzij opnieuw een penalty van Daems. Het zou uiteindelijk de enige verliespartij van Valencia worden in de tocht richting de eindzege in de UEFA Cup van het seizoen 2003/2004. In Mestalla gaven de Turken alles. De Joegoslavische keeper van Gençler, Damir Botonjič,  keepte de wedstrijd van zijn leven, maar dat bleek niet voldoende. Mista had de ploeg van Benitez voor rust al op een 1-0 voorsprong gebracht. Na negentig minuten stond deze stand nog op het scorebord, dus moest er worden verlengd. Gençlerbirliği ging de verlenging overigens met tien man in, omdat Özkan vlak voor het einde van de reguliere speeltijd een rode kaart kreeg na een charge op Aimar. In de verlenging schoot Vicente de Turkse droom aan diggelen. Heel Turkije baalde. Wat waren ze dichtbij een wonder wat ze nooit meer over zouden doen. Yanal en zijn manschappen werden de hemel in geprezen in Turkije.

GencVal

Door de aandacht te verdelen tussen Europees voetbal en de nationale beker, waarin wederom de finale werd gehaald, was het een goed seizoen, ondanks een tiende plaats in de competitie. Aan het einde van het seizoen werd Yanal bondscoach, wat helaas niet goed uitpakte.

Hoe nu verder?
De ploeg raakte veel spelers kwijt. Het was het einde van een tijdperk. Vanaf dat moment ging het geleidelijk aan steeds minder met de club uit de hoofdstad. Gençlerbirliği heeft de negende begroting van Turkije en dat is waar de club thuis hoort. Niet in de degradatiezone. De hand van voorzitter Cavcav – die de ploeg in het verleden alle successen bracht – leidt de club nu naar de ondergang. De 80-jarige is een man met een reputatie, hij ontdekte spelers als Geremi, Ilhan Mansiz, Ümit Karan, Serkan Balci, Ugur Boral en bijvoorbeeld Isaac Promise, maar hij zou straks ook de reden kunnen zijn dat de club niet meer actief is op het hoogste niveau. Hij heeft een prachtige zelfvoorzienende club weten te creëren, nu moet hij zijn kind de gewenste vrijheid geven voor het ten onder gaat. Het belangrijkste voor de toekomst van Gençlerbirliği is niet wie de trainer is na de winterstop, maar of Ilhan Cavcav nog voldoende bij geest is om in te zien dat het tijd wordt dat hij opstapt.

Update:

Op het moment van schrijven is de volgende trainer aangesteld, Ibrahim Üzülmez, de voormalige linksachter van Besiktas. De nieuwbakken trainer heeft 17 wedstrijden op zijn naam staan en laat Elazigspor achter wat momenteel op de eerste positie staat op het Turkse tweede niveau, van stoppen dus voorlopig nog geen sprake voor de voorzitter van Gençlerbirliği.

Ibrahim Üzülmez
Ibrahim Üzülmez
Advertenties